การแลกเปลี่ยนข้อมูลพลังงานต่าง ๆ รวมถึงข้อมูลทร้พยากรพลังงานแบบกระจายศูนย์หรือ Distributed Energy Resources (DERs) ที่จำเป็นมิได้มีเพียงข้อจำกัดด้านเทคโนโลยี แต่ยังเกี่ยวข้องกับโครงสร้างการกำกับดูแลข้อมูล มาตรฐานข้อมูล กลไกการเข้าถึงข้อมูล และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานในระบบพลังงานซึ่งมีความสำคัญอย่างมาก การพัฒนาระบบ การแลกเปลี่ยนข้อมูลพลังงานเพื่อรองรับการดำเนินงานของระบบสมาร์ทกริดจึงจำเป็นต้องดำเนินการ อย่างเป็นขั้นตอน โดยคำนึงถึงทั้งสภาพของระบบข้อมูลในปัจจุบัน ความพร้อมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และความจำเป็นในการรักษาความต่อเนื่องของการดำเนินงานของระบบไฟฟ้า โดยสามารถแบ่งเป็นระยะต่าง ๆ ได้ดังนี้
ระยะเริ่มแรก : โครงสร้างระบบข้อมูลแบบแยกส่วน (Existing Data Silos)
ในระยะปัจจุบัน ระบบข้อมูลพลังงานส่วนใหญ่ถูกพัฒนาและบริหารจัดการโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามภารกิจของแต่ละองค์กร เช่น ผู้ดำเนินการระบบส่ง ผู้ดำเนินการระบบจำหน่าย ผู้ให้บริการพลังงาน และ ผู้ให้บริการเทคโนโลยีด้านพลังงาน ส่งผลให้ระบบข้อมูลพลังงานมีลักษณะเป็นระบบข้อมูลที่แยกส่วน การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานมักเกิดขึ้นในลักษณะการเชื่อมต่อระหว่างระบบแบบเฉพาะจุด (point-to-point integration) หรือการแลกเปลี่ยนข้อมูลแบบรายกรณี ซึ่งอาจทำให้การเชื่อมโยงข้อมูลมีความซับซ้อน และอาจเพิ่มภาระในการบริหารจัดการระบบข้อมูลในระยะยาว
ระยะกลาง : พัฒนาการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างระบบ (Structured Data Integration)
ในระยะกลาง การพัฒนาระบบข้อมูลพลังงานให้สามารถมุ่งเน้นการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่าง ระบบข้อมูลของหน่วยงานต่าง ๆ ผ่านการกำหนดมาตรฐานข้อมูลร่วม และการพัฒนากลไกการเชื่อมโยงข้อมูลที่สามารถรองรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น อย่างไรก็ตามระบบข้อมูลของแต่ละหน่วยงานจะยังคงดำเนินการแยกจากกัน การเชื่อมโยงข้อมูลในระยะนี้จึงยังมีลักษณะเป็นการเชื่อมโยงระหว่างระบบของหน่วยงานต่าง ๆ โดยตรง ซึ่งอาจยังมีข้อจำกัดในด้านการบริหารจัดการระบบการเชื่อมโยงข้อมูลในระดับระบบพลังงาน
ระยะยาว : ระบบแพลตฟอร์มกลางสำหรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลพลังงาน (Neutral Energy Data Exchange Platform)
ในระยะยาว ระบบการแลกเปลี่ยนข้อมูลพลังงานจะพัฒนาไปสู่การใช้แพลตฟอร์มกลางสำหรับ การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานในระบบพลังงาน ซึ่งสามารถทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ การจัดการและการแลกเปลี่ยนข้อมูลในระดับระบบ โดยทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการจัดการการเชื่อมโยงข้อมูล การกำหนดสิทธิการเข้าถึงข้อมูล และการสนับสนุนการใช้ข้อมูลร่วมกันระหว่างผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในระบบพลังงาน รวมถึงการพัฒนากลไกสำคัญของระบบข้อมูลพลังงาน เช่น ระบบทะเบียนทรัพยากรพลังงาน (DER Registry) ระบบรายการข้อมูล (Data Catalog) และบริการข้อมูลดิจิทัลสำหรับการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างระบบ ซึ่งจะช่วยให้ระบบข้อมูลพลังงานสามารถรองรับการพัฒนาระบบสมาร์ทกริดและบริการพลังงานรูปแบบใหม่ในอนาคต
